Inpoldering Waddenzee

Brochure De landaanwinning op de Friesche Wadden in hare noodzakelijkheid, uitvoerbaarheid en voordeelen, beschouwd en toegelicht door Jhr. Mr. P.J.W. Teding van Berkhout. Zwolle, 1867, 126 p., met 3 uitvouwbare platen.
€ 125

Jhr Mr. Pieter Jan Willem Teding van Berkhout (1825 - 1895) was een man met dadendrang. In 1855 publiceerde hij een boekje over de hervorming van het belastingstelsel. Via de advocatuur en als kapitaalverschaffer was hij betrokken bij de oprichting van een steenfabriek, en bij de voortzetting van de Deventer Tapijtfabriek. Hij was agent van de Haarlemse Brandverzekering Maatschappij en commissaris van de Rijn- en IJssel Stoomboot Maatschappij.

Maar zijn grote project was de inpoldering van een deel van de Waddenzee tussen Ameland en de Friese kust. In 1867 verscheen de hier aangeboden brochure, in 1869 volgde een concessie van de regering, in 1870 werd de NV Maatschappij tot Landaanwinning op de Friesche Wadden opgericht - met Teding van Berkhout als directeur - en in 1879 werd een zware afsluitdijk tussen Ameland en de Friese kust aangelegd. Kosten: f. 770.000.-. In 1881 en 1882 werd de dam door zware stormen deels vernield. Het geld van de NV was op en er volgde moeizaam overleg. Een plan dat de regering zou gaan meehelpen werd in 1887 met 30 tegen 20 stemmen in de Tweede Kamer verworpen. Een tweede brochure van Teding van Berkhout uit 1887 mocht niet meer baten en in 1888 bracht Ir. C. Lely een negatief advies uit vanwege de hoge kosten en de onzekerheden over de duur van het aanslibbingsproces. In 1903 werd de NV uiteindelijk geliquideerd.

Pieter Teding van Berkhout, in de familie "Waddenpiet" genoemd, bracht een groot deel van zijn leven door in een houten keet, onder Nes op Ameland. De financiële schade die hij leed was enorm. Op zestigjarige leeftijd huwde hij nog, een huwelijk waaruit één dochter sproot.

In de brochure uit 1867 zet hij het plan voor dit thans vrijwel vergeten project uiteen. De drie illustraties tonen de bedijkingsplannen en de mate van "opslibbing" na aanleg van de dijk.