September item of the month

Nicolaes Petter - Klare onderrichtinge der voortreffelijcke worstel-konst...

... verhandelende hoe men in alle voorvallen van twist in handtgemeenschap sich kan hoeden, en alle aengrepen, borst-stooten, vuyst-slagen etc. versetten. Seer nut en voordeeligh tegens alle slaensiecke twisters, ofte die met een mes yemandt dreygen of trachten te beledigen. Uytgevonden door den wijtberoemden en vermaerden worstelaer Nicolaes Petter.

Amsterdam, Johannes Janssonius van Waesberge, 1674.

€ 4500

4º: *4 A-B4, gepag.: [8] 16 pp., met 71 paginagrote etsen door Romeyn de Hooghe.
Contemp. perkament, alle prenten zijn opnieuw op papier bevestigd.
Graesse III, 343n; Landwehr 39
Anglo, The Martial Arts of Renaissance Europe (Londen 2000), p.190

Eerste druk van het wijdvermaarde worstelboek van de Amsterdamse vecht-instructeur Petter. Elke plaat demonstreert een bepaalde techniek of greep; sommige lijken sprekend op judo- of jiu-jitsu-grepen. Het realisme van de afbeeldingen, de uitdrukkingen van woede en pijn op de gezichten van de vechters maken de prenten bijzonder aantrekkelijk. De levendigheid van de taferelen wordt nog vergroot doordat De Hooghe steeds andere personen afbeeldt, terwijl ook de kledij wisselt; nu eens lijkt de maatschappelijke status van de twee vechters gelijk te zijn, dan weer gaat het kennelijk om een heer die het - met goed gevolg - opneemt tegen een bandiet. In zijn 'The Martial Arts of Renaissance Europe' noemt Sydney Anglo de 'Klare onderrichtinge' "the most important treatise on unarmed combat ever printed". Zelf heeft Petter de uitgave van zijn boek niet mogen beleven, want "de nydige Doot heeft ons hem ontydigh komen ontrucken", zo meldt het voorwoord dat de ijverige oefenaar verder belooft dat "ghy alle twist- en veght-sieke moeite-makers lichtelijck sult konnen afkeeren en bedwingen".