March item of the month
Chronologische tafelen van Guillaume Marcel

De Franse historicus Guillaume Marcel (1647-1708) publiceerde - waarschijnlijk in 1682 - een geheel gegraveerd boekje, bevattende 17 tabellen met de belangrijkste historische gebeurtenissen en regerende personen van de 1e tot de 17e eeuw. Het boekje heeft het 12°-oblong formaat en meet 7 x 12 cm.

Wij beschikken over twee exemplaren, één met Franse tekst uit 1686 en één met Nederlandse tekst uit 1740:

1.
Tablettes chronologiques, contenant la suite des papes, empereurs & roys qui ont regné depuis la naiss. de J. Chr. jusqu'à present. Pour servir de plan à ceux qui lisent l'histoire profane. Presentées au Roy. De nouveau corrigées et augmentées par G. Marcel avocat au Parlem. Suivant la copie imprimée de Paris. Amsterdam, Pierre Mortier, 1686.
12°-oblong, 24 bladen (deels met blanco achterkant) en bedrukte schutbladen. Gegraveerde titelprent (figuren met familiewapens) door A. Schoonebeek (niet in Hollstein) en een gravure van een beeldengroep op sokkel door Anthonie de Winter, gedateerd 1686 en met adres van Mortier (niet in Hollstein). Eigentijdse leren band met ornamenten op de rug en zilveren sluiting (waarschijnlijk 18e-eeuws).
€ 975

2.
Chronologische tafelen behelzende de achtereen-volging der pauzen, keizers en koningen, zederdt de geboorte van Christus tot dezen tydt toe geregeerd hebbende; Dienende tot een grond-bewerp voor de genen die de wereldlyke geschiedenissen lezen. Opgesteld door G. Marcel, Advocaat in het Parlement van Parys. Op nieuw nagezien, en op zeer vele plaatsen verbeterd en vermeerderd. Hier zyn de Czaaren van Moskow, als mede alle tegen-Pauzen en tegen-Keizers bygevoegd door J.L. Schuer. Amsterdam, Joannes Covens en Cornelis Mortier, 1740.
12°-oblong, 24 bladen (deels met blanco achterkant) en bedrukte schutbladen. Gegraveerde titelprent door Folkema. De gedrukte tekst loopt tot 1733. In handschrift aangevuld tot 1740.
€ 395

Van de eerste druk - volgens een aantekening van de KB in de Ned. Centrale Catalogus uit 1682 - konden wij geen exemplaar vinden. De NCC en STCN leveren dertien edities op:
1687        uitgave van Mortier in het Frans
1690        uitgave van Mortier in het Frans
1693        uitgave van Mortier in het Nederlands
1696        uitgave van Mortier in het Frans
1697        uitgave van Mortier in het Frans
1700        uitgave van Mortier in het Nederlands
1706        uitgave van Schenck in het Nederlands en Frans
1723        uitgave van Covens en Mortier in het Nederlands
1725        uitgave van Covens en Mortier in het Nederlands
1731        uitgave van Covens en Mortier in het Nederlands
1740        uitgave van Covens en Mortier in het Nederlands
1741        uitgave van Covens en Mortier in het Nederlands
1776        uitgave van Covens en Mortier in het Nederlands

Ons exemplaar van 1686 is dus een veertiende, tot dusverre onbekende editie en waarschijnlijk zijn er nog weer meer geweest.

Het boekje wordt niet genoemd in de Franse bibliografische werken van Brunet en Graesse. Hoefer, in de "Nouvelle Biographie Générale", zegt: "Ce livre […] n'ayant que la demension d'un jeu de cartes, est un petit chef-d'oeuvre qu'on n'a point encore surpassé."